การวิจัยเรื่องสภาพและแนวทางของการพัฒนาการขนส่งทางรางของประเทศไทยกับภูมิภาคอาเซียนมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของโครงสร้างพื้นฐาน วิเคราะห์แนวทางการพัฒนาระบบโลจิสติกส์เชื่อมโยง และจัดทำข้อเสนอแนะเชิงยุทธศาสตร์สู่การเป็นศูนย์กลางอาเซียน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งการวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิเชิงสถิติและการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญ เพื่อประเมินขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในมิติต่าง ๆ ผลการดำเนินงานระยะที่ 1 จากการสำรวจสภาพปัจจุบัน พบว่า ประเทศไทยมีการขยายตัวของโครงข่ายรถไฟทางคู่ครอบคลุมเส้นทางยุทธศาสตร์กว่า 3,150 กิโลเมตร ส่งผลให้ความจุในการเดินรถ(Line Capacity) เพิ่มขึ้นจาก 54 ขบวนต่อวัน เป็น 150-200 ขบวนต่อวัน และลดระยะเวลาการรอหลีกขบวนรถลงใด้ เฉลี่ย 30 - 50 เปอร์เซ็นต์ อย่างไรก็ตามสัดส่วนการขนส่งสินค้าทางรางยังคงอยู่ที่ประมาณ 7 - 9 เปอร์เซ็นต์ของการขนส่งรวม ซึ่งต่ำกว่าเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติที่ตั้งไว้ที่ 15 เปอร์เซ็นต์ เนื่องจากข้อจำกัดด้านการเชื่อมต่อแบบไร้รอยต่อในสถานีขนส่งสินค้าหลัก ระยะที่ 2 ในการศึกษาการเชื่อมโยงสู่ภูมิภาคอาเซียน พบว่าแนวระเบียงเศรษฐกิจเหนือ - ใด้ (NSEC) โดยเฉพาะเส้นทางไทย-ลาว-จีนมีปริมาณการขนส่งสินค้าผ่านด่านหนองคายเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 25 เปอร์เซ็นต์ต่อปี นับตั้งแต่ปี 2565 โดยการวิเคราะห์ระบุว่าหากมีการปรับเปลี่ยนมาตรฐานระบบอาณัติสัญญาณให้เป็นระบบเดียวกัน (ETCS Level
1) จะสามารถเพิ่มความเร็วเฉลี่ยของรถไฟขนส่งสินค้าข้ามพรมแดนจาก 40 กม./ชม. เป็น 70-80 กม./ชม.ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนโลจีสติกส์ข้ามแดนได้ไม่น้อยกว่า 15-20% เมื่อเทียบกับการขนส่งทางถนน ในระยะที่ 3 งานวิจัยเสนอแนวทางการยกระดับประเทศไทยเป็นศูนย์กลางภูมิภาคผ่านการพัฒนาท่าเรือบก (Dry Port) ใน 4 จังหวัดยุทธศาสตร์ ได้แก่ ฉะเชิงเทรา (รองรับ EEC), ขอนแก่น (เชื่อมลาว-จีน), นครราชสีมา(ประตูสู่อีสาน) และนครสวรรค์ (ศูนย์กลางภาคเหนือ) ซึ่งคาดการณ์ว่าจะช่วยลดต้นทุนโลจิสติกส์ต่อ GDP
ลงมาอยู่ที่ระดับ 10-11 เปอร์เซ็นต์ ภายในปี 2570 พร้อมเสนอให้มีการจัดตั้งสถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีระบบรางเพื่อผลิตบุคลากรเฉพาะทางปีละ 2,500 คน เพื่อรองรับความต้องการของตลาดแรงงานในระบบรางอาเซียน ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการท่าเรือบกทั้ง 4 แห่งเข้ากับโครงข่ายทางคู่จะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนไทยสู่การเป็นจุดตัดยุทธศาสตร์ด้านคมนาคมที่สำคัญที่สุดของภูมิภาคอย่างยั่งยืน
